‘Herdenking van oorlog vraagt om nieuwe lokale activiteiten’

[VEENENDAAL] Deze week staat Nederland weer stil bij het einde van de Tweede Wereldoorlog. In het hele land wordt herdacht en gevierd. Het aantal Nederlanders dat de oorlog heeft meegemaakt slinkt elk jaar weer verder. Het Nationaal Comité 4 en 5 mei zet in op nieuwe activiteiten in de wijken om het herdenken van de oorlog aansprekend te houden. ,,Vergeten mogen we nooit”, zegt Micha Gelber, overlevende van de Tweede Wereldoorlog 

De inmiddels 87-jarige Gelber is nog dagelijks met de Tweede Wereldoorlog bezig. Hij was vierenhalf jaar oud toen de Duitsers Nederland binnenvielen. Gelber overleefde met zijn broer en ouders het bombardement op Rotterdam en de gevangenschap in Westerbork en Bergen-Belsen. ,,Het is statistisch bijna onmogelijk dat ik dit met mijn broer en ouders overleefd heb.” 

BLIJVEN VERTELLEN In april 1945 maakte hij met zijn familie deel uit van het Verloren Transport, het laatste treintransport met ruim 2.400 gevangenen uit Bergen-Belsen die door de nazi’s werden afgevoerd tot ze door de Russen bij het Duitse Tröbitz werden bevrijd. Gelber denkt vaak met dankbaarheid terug aan zijn ouders. ,,Zonder hun bescherming hadden mijn broer en ik het niet gered. Zij hebben op cruciale momenten moedige beslissingen genomen.” 

Zijn ervaringen met de oorlog deelt Gelber onder meer graag op scholen. ,,Kinderen weten minder van de Tweede Wereldoorlog en er zijn steeds minder overlevenden. Daarom vind ik het belangrijk om mijn verhaal te blijven vertellen. Vergeven kunnen we niet, vergeten mogen we nooit. Het onderwijs heeft hier een belangrijke rol in.”

Herdenken en vieren in Veenendaal

4 mei: Bloemen van Wol
10:00 Markt
Op donderdag 4 mei creëert kunstenaar Eric Reede samen met zoveel mogelijk inwoners van Veenendaal een grote krans van wollen bloemen. Die bloemen worden in aanloop naar 4 mei gemaakt door middel van de techniek ‘tuften’, waarbij je wol in alle kleuren kunt bewerkten tot vilt. Lijkt het jou leuk om een bloem van wol te tuften, maar heb je zelf de benodigdheden niet? Tijdens de openingstijden van De Muzen zijn er tuft-setjes op te halen in Spectrum met daarin al het materiaal wat je daarvoor nodig hebt en een instructieblad. Op 4 mei worden vanaf 10 uur alle bloemen verzameld én kan je nog steeds samen bloemen creëren. Om 16 uur vindt de kinderkranslegging plaats op de Markt. (’s Avonds wordt de krans verplaatst naar het officiële Herdenkingsmonument.) Daarnaast kunnen kinderen knutselen met wol, luisteren naar verhalen en een ritje maken in een nostalgische zweefmolen. Ook is er een koffiebar aanwezig. Ga voor het complete programma en alle tijden naar www.maakveenendaal.nl

4 mei: Openstelling Joodse begraafplaats
14:00 Parallelweg
Belangstellenden zijn welkom om de Joodse begraafplaats te bezoeken. Van 14.00 tot 16.00 uur staan de oorlogsgraven in het ‘voetlicht’.

4 mei: Wandeling langs oorlogsgraven
14:45 uur Munnikenweg
De werkgroep Graven Oorlogsslachtoffers Munnikenhof van de Historische Vereniging Oud Veenendaal (HVOV) houdt op 4 mei jaarlijks een wandeling langs graven. Belangstellenden kunnen zich vanaf 14.45 uur melden op de parkeerplaats van de begraafplaats. Hierna zal een wandeling gemaakt worden, die ongeveer een uur zal duren.

4 mei: Dodenherdenking
19:30 Kerkewijk
Dodenherdenking in Veenendaal. Met verhalen, kransleggingen en muziek. Vanaf 19.30 uur bij het monument bij de Kerkewijk/Stationsplein.

5 mei: Veens Oranjepodium op de Markt
10:00 Markt
Op donderdag 5 mei vieren we de bevrijding in Veenendaal met een feestelijk programma. Er komt er een prachtig podium op de Markt te staan, dat tussen 10 en 12 uur en tussen 15 en 17 uur totaal in het teken staat van de amateurkunst. De burgemeester en veteranen nemen het defilé af en de voertuigen van Keep Them Rolling worden opgesteld in de Hoofdstraat en de Zandstraat. Een mobiele DJ zorgt voor muziek en kinderen kunnen zich uitleven op het springkussen of in de draaimolen. Diverse verengingen uit Veenendaal, o.a. dansscholen en koren, zullen aan de hand van vrolijke optredens laten zien wat zij in huis hebben. Kom de optredens bewonderen en stel al je vragen aan de leden van jouw favoriete clubs. Bekijk het schema op www.maakveenendaal.nl om precies te weten wanneer welke optredens en activiteiten plaatsvinden.

5 mei: Benefietconcert Bake4Ukraine
20:00 Goudvink 2
Op 5 mei organiseert Oriolus een benefietconcert voor Bake4Ukraine, een initiatief om de inwoners van het stadje Brovary, bij Kiev, van eten te blijven voorzien. Terwijl wij de dag van de vrijheid vieren, woedt er aan de rand van Europa een oorlog. In Brovary doet een Oekraïens-Nederlands gezin er nu alles aan om de achtergebleven bewoners van gratis brood en soep te voorzien. Winkels zijn gesloten, werkgelegenheid en inkomen zijn weggevallen, en Bake4Ukraine is voor duizenden mensen de enige manier om nog aan eten te komen. Maar dit kost geld, en daar hebben zij ons voor nodig. Het hoofdthema van het concert is The Armed Man, een mis voor de vrede, gecomponeerd door Karl Jenkins naar aanleiding van de oorlog in Kosovo. Dit indrukwekkende werk wordt ondersteund en aangevuld door vele professionele musici. Het concert vindt plaats in de Westerkerk in Veenendaal, 5 mei, aanvang 20.00. Om zoveel mogelijk geld in te zamelen is de entree gratis. Meer informatie volgt op www.oriolus.nu

MINDER OVERLEVENDEN Naar schatting maakten 1,3 miljoen Nederlanders die nu nog in leven zijn de bevrijding in 1945 mee. Dat blijkt uit een analyse van LocalFocus uit 2020 op basis van CBS-cijfers. Het aantal Nederlanders dat de oorlog heeft meegemaakt daalt in rap tempo. Vijf jaar geleden bestond de groep nog uit meer dan 1,8 miljoen Nederlanders, sindsdien is deze groep met bijna een derde geslonken.

In de gemeente Veenendaal is volgens de laatste analyse van LocalFocus 6,8 procent 76 jaar of ouder. Deze mensen zijn geboren voor de bevrijding van Nederland en kunnen dus herinneringen hebben aan de Tweede Wereldoorlog. Landelijk ligt dit percentage op 7,5 procent. De gemeente Veenendaal ligt dus onder het landelijk gemiddelde van ouderen die herinneringen kunnen hebben aan de Tweede Wereldoorlog. De Noord-Hollandse gemeente Laren springt met 15,4 procent mensen van 76 jaar of ouder er bovenuit.

(de tekst gaat onder de afbeelding verder)


Volgens de meest recente cijfers is 6,8 procent van de inwoners van Veenendaal 76 jaar of ouder. – Beeld: ANP

VOOR IEDEREEN Om Dodenherdenking op 4 mei en Bevrijdingsdag op 5 mei voor iedereen aansprekend te houden, worden nieuwe activiteiten georganiseerd. ,,Denk bijvoorbeeld aan de Vrijheidsmaaltijden die dit jaar door het hele land georganiseerd worden”, zegt Gerben van den Berg van het Nationaal Comité 4 en 5 mei. ,,Juist ook in wijken waarin veel mensen wonen met een familiegeschiedenis buiten het huidige Nederland. Vrijheid deel je met elkaar.”

Dat vrijheid en vrede niet vanzelfsprekend zijn maakt de oorlog in Oekraïne dit jaar nog eens extra duidelijk. ,,De gedachten van velen zullen op 4 en 5 mei ook uitgaan naar alle onschuldige mensen die op dit moment slachtoffer zijn van dit gewelddadige conflict”, zegt Van den Berg. Overlevende van de Tweede Wereldoorlog Gelber doet het conflict in Oekraïne ook denken aan vroeger. ,,In de Tweede Wereldoorlog werden er ook steden platgegooid en dat gebeurt daar nu ook. Vreselijk.”

Wie en wat wordt herdacht?
In Nederland herdenken we op 4 mei de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog. Sinds 1961 worden ook de slachtoffers van de oorlogssituaties en vredesoperaties waarbij Nederland betrokken was na de Tweede Wereldoorlog herdacht.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog kwamen grote aantallen mensen om. Velen stierven door oorlogsgeweld of uitputting, zowel in Europa als in Zuidoost-Azië. Ook zijn veel mensen omgekomen omdat zij in verzet kwamen. Zes miljoen Joden, waarvan 104.000 uit Nederland, kwamen om tijdens de Holocaust. De Holocaust was de opzettelijke en georganiseerde vervolging van en op Joden.
Ook Roma en Sinti werden slachtoffer van genocide door de nazi’s. Schattingen over het aantal Roma en Sinti dat omkwam tijdens de oorlog, lopen uiteen van 220.000 tot 1,5 miljoen waarvan 215 Roma en Sinti uit Nederland.
In het hele land zijn op 5 mei activiteiten om het einde van de Tweede Wereldoorlog te vieren. Nederland staat dan stil bij de waarde van vrijheid, democratie en mensenrechten. De overheid koos voor deze datum omdat op die dag de Duitsers zich overgaven.

Het bericht ‘Herdenking van oorlog vraagt om nieuwe lokale activiteiten’ verscheen eerst op Nieuws.nl.

Bron: Nieuws.nl