‘Als je iets voor een ander doet, word je zelf gelukkig’

[GARDEREN] ,,Dit mooie gebouw gaat me aan het hart”, zegt Sandra Mouw-van Essen (53) over dorpshuis De Wardborg in Garderen. Op deze plek zet de vrijwilliger zich vol overgave in, net als ze dat al jaren doet voor de basisschool en de Oranjevereniging. Daarom werd ze lid in de Orde van Oranje Nassau.

,,Dit mooie gebouw gaat me aan het hart”, zegt Sandra Mouw-van Essen (53) over dorpshuis De Wardborg in Garderen. Op deze plek zet de vrijwilliger zich vol overgave in, net als ze dat al jaren doet voor de basisschool en de Oranjevereniging. Daarom werd ze lid in de Orde van Oranje Nassau.

De Gardereense had op de dag van de lintjesregen een afspraak met wethouder Hans van Dalen over de toegankelijkheid van dorpshuizen, een thema dat haar op het lijf geschreven is. 

Ze wist niet dat echtgenoot Hans Mouw haar om de tuin had geleid, zodat ze die dag verrast werd met een onderscheiding. ,,Ik werd heel emotioneel, want mijn broer is zes weken geleden overleden. Ik voelde me ook heel opgelaten, want er zijn zoveel mensen die van alles doen. Het kwam wel binnen. De dag erna was het erg leuk tijdens Koningsdag, want ik zit in de Oranjevereniging. Er was een aubade. Dan krijg je zoveel warme reacties. Dat was genieten.”

ERG TROTS De feestdag is bij uitstek een festijn voor kinderen, voor wie Sandra zich graag inspant. ,,Ik werk voor de buitenschoolse opvang (bso) BijdeHandjes. Hier heb ik mijn medaille ook laten zien en mijn beleving met de kinderen gedeeld. Ik ben nogal Oranjegezind, eigenlijk ben ik er wel heel erg trots op.”

Sandra prijst zich gelukkig dat ze als moeder thuis kon zijn toen haar kinderen Patrick en Elsbeth klein waren, terwijl ze ziet dat veel mensen die keus tegenwoordig niet meer hebben. Als medewerker bij de bieb in Kootwijkerbroek en Barneveld en als voorlezer op een kinderdagverblijf deed ze veel ervaring op, zodat een opleiding tot pedagogisch medewerker voor de hand lag. Daarna vond ze sinds anderhalf jaar betaald werk bij de bso, waar ze erg dankbaar voor is. ,,Het is gaaf om te doen, want de lijntjes zijn heel kort. Ik ken veel mensen en dat geeft een vertrouwd gevoel.”

BijdeHandjes is verbonden aan de Prins Bernhardschool, waar Sandra sowieso kind aan huis is. Ze was er van 2000 tot 2018 overblijfmoeder, beheerder van het documentatiecentrum, medewerker van de bibliotheekbus en begeleider met schoolkamp.

De onderscheiding kwam wel binnen. En je krijgt zoveel warme reacties, dat was genieten

BEHEERDER Het reilen en zeilen in het dorpshuis kan volgens Sandra nog aanzienlijk beter. Het staat er nu ruim twee jaar en de start was – zacht uitgedrukt – geen gelukkige, zo pal voor de coronacrisis. ,,We worden eigenlijk in het diepe gegooid. Zoek het maar uit!” Ze wijst erop dat de dorpshuisstichting uit slechts twee personen bestaat (Marcel Godschalk en Willem Bierens de Haan), terwijl de voorzitter om gezondheidsredenen moest afhaken. Er is een vacature voor een persoon die de kar eigenlijk moet trekken.

,,Er is wel ondersteuning voor de horeca en het internet, maar er is geen beheerder. Dat is funest. Zo’n persoon zou hier voor twintig uur in de week komen, maar dat kwam ineens niet meer in de boeken van de gemeente voor. Dus moesten de Garderenen het zelf maar rooien. We hebben iemand nodig die bezoekers welkom heet, die een programma op de rails zet en die het gebouw opent en sluit. “

Ze wijst terloops op het koffie-apparaat, dat vanochtend even gespoeld moest worden, want de yoga-groep wil uiteraard even een bakkie doen. Dit zit er dan niet in. ,,Het is zo jammer van dit mooie gebouw. We hebben ondersteuning nodig.”

STARTSCHOT De opening van De Wardborg is een paar keer verzet. Op termijn zag het bestuur maar helemaal af van zo’n startschot. Sandra vindt dat heel spijtig. ,,Ik heb het weer in de groep gegooid, maar ze vinden dit nu achterhaald. Terwijl het juist zo leuk zou zijn om even een feestje te vieren. Dan zien de inwoners de mogelijkheden, want nu is er nog te weinig inloop.” Het tekent haar persoonlijkheid en enthousiasme.

Het voormalige dorpshuis De Koepel stond aan de Putterweg, maar was aan vernieuwing toe en stond al lange tijd leeg. Een deel van de organisaties die hier vertoefde, verhuisde al naar gezondheidscentrum De Kruimelstaete. Alleen Tot Ons Genoegen repeteerde hier nog, terwijl deze muziekvereniging vorig jaar opgeheven werd.

Plaatselijk Belang ging zich, onder leiding van Ton van Krevel, zo’n tien jaar geleden inspannen om een nieuw dorpshuis te realiseren. Sandra sloot zich na een jaar of vier aan om die kar te trekken. ,,Dat proces duurde erg lang, maar goed, het gebouw is er wel gekomen. We hadden een heel mooi programma, maar door corona werd enorm de rem erop gezet.”

BOEKEN Sandra zette in 2019 bijna eigenhandig de bibliotheek op. Hiervoor reed ze stad en land af om gratis boeken op te halen, inmiddels zijn het er meer dan drieduizend. ,,Speelgoedwinkels konden in de coronatijd hun boeken niet kwijt. Zo kregen wij boeken uit allerlei steden via de speel-o-theken. Ze waren tweedehands, maar wel zo goed als nieuw. Ik heb weleens bij iemand twaalf bananendozen vol met boeken gehad. Dan reed ik daar vrolijk mee naar huis. En bij elke doos die ik open deed, werd ik verrast. Ook uit Garderen krijgen we voor de bieb nog steeds mooie boeken. We hebben contact met het historisch genootschap in Putten, waar boeken heen gaan die wij niet kunnen gebruiken.”

Sandra is blij met de twintig gastvrouwen die er nu voor zorgen dat de bibliotheek goed draait. Trouwe vrijwilligers die onder anderen de mouwen opstropen zijn dames als Gonnie Lievestroo en Michelle Boerwinkel. 

MAGERTJES De Wardborg heeft intussen wel een plek voor: een yogagroep, roepen van de Hersteld Hervormde Kerk, een peuteropvang, een schildergroep en Plaatselijk Belang, van wie de leden er vergaderen. Ze wijst op de posters met losse activiteiten, zoals boogschieten, een filmhuis en de pubquiz die er drie keer per jaar plaatsvindt (,,superleuk!”) . De ‘Prinsessen met messen’ en de ‘Mannen met pannen’ koken één keer per maand onder leiding van een kok, een sociale activiteit uit de koker van Sandra, omdat ze ook in de programmaraad zit. Desondanks vindt ze het allemaal nog wat magertjes, want er zou nog zoveel meer kunnen in het dorpshuis.

,,Maar ik zet de rem er een beetje op, want als je iets leuks wilt organiseren, zoals bloemschikken, ben je zelf de pineut om daar bij te zijn. Want er is geen beheerder. Dat doe ik niet, want anders loop ik hier de hele dag. Daarom concentreer ik me op de bibliotheek, waar ik zorg kan dragen voor lezingen en dat bijvoorbeeld de burgemeester hier komt voorlezen.”

De stichting had Thijs Schuurman een aantal maanden als beheerder in dienst voor tien uur in de week, maar hij kreeg helaas gezondheidsproblemen. ,,Nu is die plek vacant. Niemand die zich hiervoor aanbiedt en het is onduidelijk wat er nu gaat gebeuren. Het bestuur doet z’n stinkende best, want ze hebben veel voor elkaar gekregen, maar nu moeten we doorpakken.”

Ik heb weleens bij iemand twaalf bananendozen vol met boeken gehad. Dan reed ik daar vrolijk mee naar huis

SOCIAAL DIER Sandra is in Ermelo geboren, terwijl ze op zesjarige leeftijd al met haar ouders Henk van Essen en Bets van Essen-Lubbersen naar een huis aan de Putterweg in Garderen verhuisde, omdat haar moeder van oorsprong uit dit dorp kwam. Ze heeft een oudere zus (Mathilde Mulder) en had een jongere broer (Richard van Essen). ,,Oma woonde achter ons in een huisje. Ik had een leuke jeugd.”

Haar vader was medewerker in een patiëntenrestaurant bij Veldwijk in Ermelo. Hij houdt enorm van tuinieren. Haar moeder was, net als haar dochter, een sociaal dier. ,,Ze zat bij de plattelandsvrouwen en hielp enorm op school, dat heb ik van haar geërfd.”

Meester Jan-Willem Wardekker maakte het meeste indruk op Sandra toen ze zelf de basisschool bezocht. Later ging ze samen met hem nog op kamp, hij als leerkracht, zij als hulpmoeder. Vervolgens bezocht ze de mavo aan het Calvijncollege in Putten. ,,Ik ben één keer blijven zitten, maar ook daar leer je van.”

Als puber wilde Sandra altijd kapster worden, maar dit kwam er niet van, omdat ze op vijftienjarige leeftijd al verkering met Hans kreeg en liever in de supermarkt bleef werken van de familie Zevenbergen, nu de Coöp. ,,Dat waren vijf hele leuke jaren.”

De Gardereense is haar hele leven al gek op boeken. Ze leest graag nieuwe streekromans. ,,Niet die zoetsappige van vroeger, maar nieuwe als de serie ‘De Zeven Zussen’ van Lucinda Riley. Ik mag graag boeken met een christelijk tintje lezen. Ik houd niet van boeken met grof taalgebruik, dat voelt niet goed.”

BRAMEN Het geloof betekent veel voor Sandra. Ze schrijft het toe aan haar opvoeding en levenservaring. ,,Het geeft houvast, ik denk niet dat ik zonder zou kunnen. Ik kan genieten als ik de bramen zie bloeien. Er wordt maar zo voor ons gezorgd, dat vind ik zo waardevol. Dat zie je in de natuur en in mensen die op je pad gezet worden. Dit is soms heel bijzonder. Het hele leven is een leerproces.”

Bij de Hervormde Kerk (PKN) voelt Sandra zich van jongs af aan thuis. Ze vindt dat ze met de gemeente mee groeide en toch zichzelf kon blijven. In de tijd dat haar broer ernstig ziek was, vond ze troost bij het geloof. ,,Je vraagt je weleens af waarom dit kon gebeuren. Hij was 48 en mijn moeder was 50 toen ze overleed. Toch besef je dat God overal een reden voor heeft. Dat zien wij niet direct, soms wel later. Ik heb dan veel aan teksten die mensen je sturen, of die ik tegenkom.”

Het geloof motiveert Sandra ook om de handen uit de mouwen te steken. ,,Daarom hoop ik zo dat mensen in Garderen hun talenten gaan inzetten voor De Wardborg. De een kan iets organiseren en de ander kan hier iets vertellen over de mooie reis die hij in Afrika maakte. Om anderen te inspireren. Als je iets voor een ander doet, word je zelf gelukkig. Daar krijg je energie van.”

KRINGLOOP Sandra ziet kans om ook veel te wandelen met een goede vriendin. Ze vindt het ook leuk om bij de Oranjevereniging het dauwtrappen te organiseren. Ze is blij dat de brandweer bereid was om de organisatie van de dodenherdenking op 4 mei ter hand te nemen. In 2024 moet er een bevrijdingswandeling komen, een route met onderweg verhalen. ,,Dit gaan mijn man en zoon onderzoeken, in samenwerking met Plaatselijk Belang.”

De coronatijd inspireerde Sandra tot het bedenken van Garderense Brocante-kastjes, een zusje van het boekenkastje dat ze al bij haar deur had hangen. ,,Ik ben gek op spullen van de kringloop en altijd op zoek naar iets leuks. Tijdens corona konden we de route van de houten beelden in ons dorp gebruiken om in kastjes spulletjes aan te bieden. Dat was reuzegezellig. Nu concentreer ik me weer op de boeken.”

Sandra kan er niet goed tegen als een activiteit niet goed loopt. Zo constateerde ze dat de sport- en spelkast van Be Active bij een speelveld aan de J.P. Kruimellaan nauwelijks meer gebruikt werd. ,,Samen met Ina Mourits vond ik voldoende vrijwilligers, dus draait dit weer op de woensdagmiddag en één keer in de twee weken op vrijdag. Ik maak het rooster en vanmiddag loop ik even mee met een nieuwe vrijwilligster.”

CHRISTENUNIE Ze is van de ideeën en het doen, vindt Sandra zelf. Nu maakt ze sinds een jaar met de ChristenUnie voorzichtig haar eerste stappen in de politieke wereld. Zo wijst ze meteen op praktische situaties in het dorp, zoals de gevaarlijke oversteek naar De Wardborg. ,,Het is doodeng als je de kinderen daar over ziet steken.” En de oude Bernhardschool zou dit jaar al vervangen moeten zijn, wat nog steeds niet gerealiseerd is. Of de invulling van een speelpleintje aan de Eikenlaan.

De Gardereense hoopt dat haar dorp meer gezien wordt door de gemeente. ,,Alle dorpen worden achtergesteld en Garderen nog het meest (glimlacht). Je merkt gewoon dat de afstand naar Barneveld veel te groot is. Daarom wil ik de gemeenteraad graag voeden met informatie over ons dorp.” 

Ze ziet zichzelf niet snel zelf in de gemeenteraad functioneren, want ze is een doener en ze zou (te)veel moeite krijgen met hoe lang de processen vaak duren. ,,Maar zeg nooit nooit!”

Freek Wolff

Het bericht ‘Als je iets voor een ander doet, word je zelf gelukkig’ verscheen eerst op Nieuws.nl.

Bron: Nieuws.nl