[De mentale kant] Josine Koning over topsport: ‘De concurrentiestrijd was om meerdere redenen zwaar’

[AMERSFOORT] In een serie artikelen spreken we sporters en coaches over de invloed van topsport op de mentale gesteldheid. Hockey-international Josine Koning won met Nederland de gouden plak in Tokyo. De route naar de Spelen toe verliep niet altijd even vlekkeloos, mede doordat het lang niet duidelijk was of ze eerste keepster zou worden. ,,Ik moest mezelf niet laten leiden door angst.”

,,Mentaal gezien was ik in 2020 op mijn allersterkst. Dat was het seizoen van de uitgestelde Olympische Spelen in Tokyo, feitelijk middenin de coronacrisis. Ik zat lekker in m’n vel, ook omdat ik me fysiek helemaal in orde voelde. Het jaar daarvoor stond ik juist extreem op hoogspanning. Ik was in een hevige concurrentiestrijd beland met Anne Veenendaal; iedere interland mochten we een helft keepen. Eigenlijk hing de vraag al vier jaar lang in de lucht, nadat Joyce Sombroek na Rio was gestopt: wie zou de eerste keepster van Nederland worden? Het was een zware last, in meerdere opzichten. Ik was bang om te verliezen, bang om fouten te maken, had het gevoel dat iedereen op me lette en werd daarbij ook nog eens enorm bijgelovig: de mensen om me heen mochten het woord Tokyo niet in hun mond nemen.”

De redactie selecteert voor u regelmatig een aantal aansprekende en belangwekkende verhalen uit de regio.

Ik was bang om te verliezen, bang om fouten te maken, had het gevoel dat iedereen op me lette en werd daarbij ook nog eens enorm bijgelovig

,,Dat de Spelen werden uitgesteld door de pandemie, was achteraf gezien een zegen. We belandden in een fase waarin we een stapje terug konden doen. Voor het eerst in 16 jaar raakte ik drie weken lang geen hockeystick aan. Ik kon reflecteren op m’n situatie, met trainers en mental coaches praten. En langzaam groeide het besef: ik moet mezelf niet laten leiden door angst. Ik moet er álles aan doen om het te halen. En als het niet lukt? Tsja, dan heb ik alles gegeven. Dat idee gaf me rust. Ik schreef m’n gedachten op en vanaf dat moment heb ik niet meer achterom gekeken. Fuck it, het gaat me gewoon lukken ook. Zelfvertrouwen uitstralen. Op een dag sprak ik dat ook uit tegen m’n zussen: jullie mogen het weer met mij over Tokyo hebben. Gráág zelfs.”

EENZAAM BEROEP ,,Als keepster ben ik altijd enorm perfectionistisch en zelfkritisch geweest. Dat kan ook bijna niet anders: als je een fout maakt, is het voor 80 procent een goal. Je ziet direct het gevolg van jouw fout, terwijl een spits bij wijze van spreken tien ballen kan missen. Ik heb wat dat betreft ook wel een eenzaam beroep. Van een klein foutje kan ik enorm chagrijnig worden, en je kunt dat niet goed met anderen delen. Tijdens een wedstrijd is het zaak om het van je af te laten glijden, na een wedstrijd blijft ik er soms wel een beetje over malen.”

(Artikel gaat verder onder de afbeelding).


Koning tijdens de wedstrijd tegen Groot-Brittannië in juli 2021 tijdens het dames hockeytoernooi op de Olympische Spelen. Foto: ANP/Koen Suyk

,,Eenzaam is het ook wel omdat keepers vaak apart trainen. Ondanks dat ik me zo sociaal mogelijk opstel, blijven we tot een andere ‘bloedgroep’ behoren. Je wordt wat sneller ‘vergeten’, zonder meteen zielig te willen klinken. Ik zie uit de jeugd nog wel scènes voor me dat je als keeper als laatste van het veld afloopt, en dat niemand op je wacht.”

,,Dat ik ineens in die concurrentiestrijd terecht kwam, hielp ook niet bepaald mee. Eigenlijk kon alleen Anne mijn gevoel begrijpen, maar ja, bij haar kon ik het ook niet kwijt. Gelukkig kreeg ik in juni 2021 het verlossende telefoontje: ik was door bondscoach Allyson Annan verkozen tot eerste keepster. De ontlading was enorm. Ik heb een half uur gehuild. Alle spanningen van de jaren ervoor kwamen eruit.”

Ik schreef m’n gedachten op en vanaf dat moment heb ik niet meer achterom gekeken. Fuck it, het gaat me gewoon lukken ook

OLYMPISCHE SPELEN ,,We wonnen goud op de Spelen in Tokyo, dat is natuurlijk een hoogtepunt in m’n carrière, maar gek genoeg heb ik van het evenement zélf weinig genoten. Dat kwam doordat ik wederom te maken kreeg met spanningen. Ik voelde me twee weken lang niet lekker. Ik legde mezelf te veel druk op, wilde laten zien dat ik terecht was verkozen tot eerste keepster. Ik draaide een redelijk goed toernooi, ondanks dat ik wel iedere keer dezelfde tegendoelpunten kreeg: een bal door m’n benen.”

,,Toen ik eenmaal thuis was met de gouden plak om m’n hals voelde ik me voor eventjes opgelucht. Gek genoeg raakte ik daarna weer in een soort post-Olympische dip. Een maand, anderhalve maand lang voelde ik me vrij doelloos. Het grote doel waar ik naar had toegewerkt, was bereikt. De hoogste berg was beklommen. Het ene moment voelde ik me gelukkig dat ik Olympisch kampioen was, en het andere moment was dat gevoel weer afgevlakt. Of ik begon op de fiets ineens te huilen. Het hielp ook niet mee dat alles in Nederland dicht was vanwege corona.”

OPEN OVER GEVOEL ,,Hoewel ik er niet per se heel goed in ben, heb ik er wel altijd voor gekozen om open te zijn over m’n gevoel. Van jongs af aan heb ik mentale begeleiding gehad. En tijdens die periode dat ik zo onder hoogspanning stond, bezocht een hapnotherapeut. Door haar ging ik de lichamelijke reacties bij mezelf herkennen. Ik ben een opkropper, en de therapeut hielp om emoties te verwerken en meer naar mijn gevoel te luisteren.”

Ik kreeg gelukkig in juni 2021 het verlossende telefoontje. De ontlading was enorm. Ik heb een half uur gehuild. Alle spanningen van de jaren ervoor kwamen eruit

,,Ik vind dat mentale begeleiding in de hockeywereld over het algemeen redelijk goed geregeld is: bij het Nederlands team zitten performance coaches en psychologen. Bij mijn club Den Bosch hebben ze een mentaal begeleider op individueel niveau en een groepsbegeleider neergezet. Maar toch is er genoeg ruimte voor verbetering: de hulp die ik heb gekregen, zoals van de hapnotherapeut, is altijd uit eigen initiatief gekomen. Ondanks dat er stappen zijn gezet, moet er meer begeleiding zijn in het herkennen en delen van gevoelens.”

,,Van die concurrentiestrijd en die heftige periode heb ik persoonlijk veel geleerd. Ik ben er als mens door gegroeid. Na m’n carrière zal ik dit soort situaties ook in het bedrijfsleven tegenkomen, dat weet ik zeker. Dat je met collega’s voor een promotie strijdt bijvoorbeeld. Het is goed dat ik die ervaring kan meenemen. Het heeft me ook wel zelfvertrouwen gegeven. En door veel aan zelfreflectie te doen, ben ik erachter gekomen wat mijn sterkste kanten zijn.”

Serie: de mentale kant van topsport
In een serie artikelen onderzoekt journalist Pascal Lemaire voor welke mentale uitdagingen topsporters en topcoaches komen te staan in hun carrière. Het onderwerp stond vorig jaar hoog op de agenda, nadat topatleten als Simone Biles en Naomi Osaka zich uitspraken over hun persoonlijke situatie.
We interviewen topsporters afkomstig uit Amersfoort, Nijkerk en Leusden. Hoe mentaal is topsport? Hoe komen geestelijke problemen tot uiting? Waar ligt voor sporters het breekpunt? Had de coronapandemie een grote invloed? Wat zijn tips voor preventie, en wat kan de maatschappij betekenen?
Kijk ook op het online platform De Mentale Kant.

door Pascal Lemaire

Het bericht [De mentale kant] Josine Koning over topsport: ‘De concurrentiestrijd was om meerdere redenen zwaar’ verscheen eerst op Nieuws.nl.

Bron: Nieuws.nl