[COLUMN] Dominee-effect: Gevoel voor symboliek

[VOORTHUIZEN] Als gereformeerd theoloog ben ik opgeleid en lange tijd gericht geweest op vooral ‘het woord/Woord’. Toen ik als predikant begon vond ik de liturgie meer ‘opsmuk’. Ik voelde weerstand als men wensen had over de vormgeving van de liturgie. Ik had een allergie voor alles wat ‘hoogliturgisch’ was (een modetrend in de jaren ’90). Ik hoorde collega’s over hoeveel werk zij maakten van de liturgie, van de aankleding van het ‘liturgisch centrum’ in de kerk met kleuren en bloemen, van het formuleren van gebeden en hoe blij ze waren met het dienstboek dat hen daarbij woorden gaf. De preek leek weleens ondergeschikt te zijn. In mijn beleving vond ik het ook geen wonder dat het kerkbezoek laag was in dit soort kerken. Dit had toch niets met het gereformeerde geloof te maken, waar de reformatoren zo voor gestreden hadden? Het moest om Het Woord gaan, de inhoud.

En toch, ik merkte in mijn eerste gemeente dat er iets gebeurde als je bepaalde liederen zong. Hoe mensen ontroerd raakten bij die liederen, vanwege de woorden, maar ook de sferen die ze opriepen. Men kreeg soms een herbeleving van situaties die hen (ooit) raakten. In het pastoraat sleepte men je soms mee in de emoties die bepaalde handelingen in een dienst of bepaalde woorden of liederen opriepen. Een nieuwe antenne kwam bij mij op. 

In mijn tweede gemeente vond ik het eerst een verademing voor mijzelf dat voor dit soort dingen veel minder tot geen aandacht was. Bijvoorbeeld een paaskaars in de kerk of de adventsperiode met 4 kaarsen was daar niet aanwezig. Tot ik een keer meemaakte dat bij een dienst op Tweede Kerstdag ik voor de dienst werd verwittigd door de koster en de organist, dat tijdens deze kerstdagen het ‘Stille nacht, heilige nacht’ niet was gezongen. Het moest en het zou, anders was het geen Kerst in de beleving van de gemeente. Bijzonder.

Nu ben ik vele jaren verder en sta meer open voor het gebruik van symboliek in de kerk. Vooral omdat mensen er bemoediging en troost in vinden. Waar denk ik dan aan? Het kan het kerkgebouw zijn waar herinneringen aan zitten. Maar ook het gebruik van een paaskaars, een steentje bij het gedenken van overledenen, een zorgvuldig samengesteld bloemstuk met – uiteraard – een uitleg van de betekenis. 

De Geest van God werkt bij de gelovigen niet alleen met woorden via de Bijbel als Gods Woord, maar ook zonder woorden via de schepping en het onderhouden daarvan. Later ben ik de diepte van artikel 2 uit de Nederlandse Geloofsbelijdenis zo meer gaan begrijpen, wat een verrijking! Voor mij ook een opening dat God niet alleen maar precies zo werkt, maar dat Hij via ,,velerlei wijzen en langs velerlei wegen” (Hebreeën 1) tot ons spreekt.

Ds. Arend-Wim Estié

Gereformeerde Kerk Voorthuizen

Het bericht [COLUMN] Dominee-effect: Gevoel voor symboliek verscheen eerst op Nieuws.nl.

Bron: Nieuws.nl