‘Dit stikstofbeleid lijkt op een tunnelvisie’

[SCHERPENZEEL] De veestapel in de Gelderse Vallei, waartoe Scherpenzeel behoort, moet inkrimpen, blijkt uit een brief van VVD-minister van Natuur en Stikstof Christianne van der Wal. Floris Valkenburg, fractievoorzitter van de VVD Scherpenzeel, is teleurgesteld in het voorgenomen beleid.

Minister Christianne van de Wal (VVD) van Klimaat en Natuur, heeft als een van beide ministers van het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, de provincies laten weten dat ze voor 1 juli 2023 met een concreet plan moeten komen om de stikstofuitstoot terug te dringen, tot 70 of 80 procent in de Gelderse Vallei, waaronder Scherpenzeel valt. 

Hoe staat dat de VVD in Scherpenzeel tegenover dit beleid?

,,We zijn teleurgesteld in het beleid van onze minister. Beleid is een abstract begrip, maar we hebben het hier over het werk en het leven van veel mensen, over familiebedrijven die generatie op generatie zijn opgebouwd en overgedragen. Boeren zijn niet gericht op de korte termijn, maar kijken juist vooruit. Zij zijn rentmeesters van de grond en willen dat volgende generaties op deze gronden kunnen boeren. Daarnaast zijn ook veel andere bedrijven verbonden met het boerenleven, zoals toeleveranciers.

Tegelijk vinden we het milieu en de natuur belangrijk. Dat moet ook beschikbaar zijn voor toekomstige generaties. Maar het voert te ver om de volledige stikstof rekening bij de boeren te leggen. Dit beleid gaat leiden tot een kaalslag in de Gelderse Vallei en dat gaat ons te ver. Boeren zijn al eeuwenlang een onlosmakelijk onderdeel van de Gelderse Vallei.’’

De Barneveldse VVD-fractievoorzitter Theo Bos steunt, net als enkele honderden andere VVD-afdelingen, een voorstel om de ‘eigen’ minister Van der Wal tot de orde te roepen. Geldt dat ook voor de VVD Scherpenzeel?

,,De motie gaat over een zorgvuldig stikstofbeleid, waarbij uitgegaan wordt van metingen en feiten in plaats van modellen en berekeningen. 

Er wordt gevraagd om technologie en innovatie de basis te laten vormen voor oplossingen en er wordt gevraagd om het bieden van perspectief aan de boeren.

Als lokale partij met een landelijke partijkleur hebben we zo invloed op de landelijke politiek. De VVD Scherpenzeel ging zaterdag naar de landelijke Algemene Leden Vergadering (ALV) en steunde de motie.’’

Hebt u er een verklaring voor dat plaatselijke VVD-afdelingen tegenover de landelijk meeregerende VVD staan als het gaat om dit beleid?

,,Dit is juist het mooie van een democratie en zeker een partij als de VVD waar ruimte is voor interne discussie. Ik vind dat plannen juist beter worden door discussie met elkaar. Je mag verschillend over zaken denken en we gaan op de ALV democratisch stemmen. Het is eigenlijk niets anders dan de gemeenteraad, maar dan met meer mensen. 

Het is het voornemen van een VVD-bewindsvrouw. De Tweede- Kamerfractie van de VVD moet zich nog uitspreken. Wij verwachten daar wel tegengas. Daarnaast zitten plaatselijke afdelingen dicht bij de mensen die de gevolgen gaan voelen, vandaar ook de felle reactie van de afdelingen.’’

Is een landelijke aanpak noodzakelijk en effectief of zou je dit in Europees verband of samen met omliggende landen moeten doen? Houdt het probleem met andere woorden op bij de grens?

,,Stikstof voelt als een papieren probleem. Het werkelijke probleem is de natuur waarvan de biodiversiteit wordt aangetast. Zonder bloemetjes en bijtjes is er geen leven mogelijk, simpel gezegd. We zijn het er allemaal over eens dat de natuur belangrijk is. Maar laten we ons richten op de natuur verbeteren, zonder zoveel mensenlevens te schaden. Dit beleid lijkt meer op een tunnelvisie.

Uiteraard moet je dit in Europees verband aanpakken, want stikstof houdt niet op bij de grens. Wel is het zo dat lokale maatregelen nodig kunnen zijn rondom natuurgebied. Maar dat zou moeten gebeuren op basis van de feitelijke staat van de natuur en het natuurbeheer dat lokaal nodig is om de biodiversiteit in stand te houden en te verbeteren. Daarbij komt dat het lastige met Europese wetgeving is dat dezelfde wet in verschillende landen heel anders kan worden uitgevoerd. In Nederland moeten we doen wat nodig is en daarbij de lasten verdelen. Maar het is niet uit te leggen dat wij veel strengere normen hebben dan in Duitsland.’’

Als landelijke overheid kan je een norm stellen, maar wie bepaalt vervolgens welk bedrijf moet stoppen of mag doorgaan? 

,,Dit beleid is krom. Maar als de minister ermee doorgaat zou het op basis van objectieve criteria moeten. Als er geen objectieve criteria worden vastgesteld, is het beleid niet uitvoerbaar en handhaafbaar.

Wij gaan er vanuit dat dit aan de ondernemers zelf is. Mocht de overheid vinden dat een bedrijf op de verkeerde plek zit, dan is het aan dezelfde overheid om de ondernemer te verleiden om te stoppen of te verplaatsen.’’

Wat zou volgens u wel een werkbare oplossing kunnen zijn voor de aanpak van stikstof in de Gelderse Vallei?

,,Naar ons idee moet de feitelijke staat van de natuur in de Gelderse Vallei worden vastgesteld op basis van metingen. Daaruit zou ook moeten blijken waar het stikstof vandaan komt. Daar moet in eerste instantie de oplossing worden gezocht. Dus als dat vooral het verkeer is, dan wordt de oplossing in het verkeer gezocht, als het een groot bedrijf is, wordt daar een oplossing gezocht en als het boeren zijn, dan zal daar naar moeten worden gekeken. Zo wordt realistisch gekeken naar de maatregelen die nodig zijn. Deze opdracht moet bij de provincie worden belegd. Bij deze aanpak hoort ook dat bedrijven en boeren een perspectief wordt geboden. En we weten dat de tijd dringt en dat betekent dat er tijdslijnen moeten worden afgesproken om dit te realiseren.’’

We zijn teleurgesteld in het beleid van onze minister. Beleid is een abstract begrip, maar we hebben het hier over het werk en het leven van veel mensen, over familiebedrijven die generatie op generatie zijn opgebouwd en overgedragen.

Hoe kan je boeren met hun bedrijf perspectief bieden en tegelijk de natuur beschermen en de stikstofuitstoot terugdringen?

,,Welk perspectief passend is verschilt per (boeren)bedrijf. Er zijn boeren die best met hun bedrijf zouden willen stoppen, bijvoorbeeld omdat zij geen opvolger hebben. Voor andere boeren is het verplaatsen van het bedrijf misschien een goede optie of het wijzigen van de bedrijfsvoering. Er zijn al technisch oplossingen die op bedrijfsniveau stikstof bijna geheel kunnen reduceren. Dit vraagt maatwerk per bedrijf.’’

Is het hoe dan onvermijdelijk dat boerenbedrijven in deze regio gaan verdwijnen?

,,In de Gelderse Vallei zijn al eeuwenlang boeren aanwezig. We werken samen in de regio Foodvalley die juist gaat over agrifood. We kunnen ons daarom niet voorstellen dat boeren volledig uit de Gelderse Vallei zullen verdwijnen.’’

Hoe zou je boeren die gedwongen moeten stoppen of dat vrijwillig doen op een goede manier kunnen compenseren?

,,Dat verschilt per boer en vereist dus maatwerk. Voor de een is vrijwillig stoppen wel een optie en voor de ander juist niet. Belangrijk is dat het een compensatie is, waarmee een boer verder kan. Dat betekent niet dat het zoveel moet zijn dat er nooit meer hoeft te worden gewerkt, maar wel dat het een reële compensatie is.’’

Als de overheid het doel van 70 tot 80 procent stikstofreductie niet haalt, zou dit dan tot gevolg kunnen hebben dat huizenbouw, verkeer, energievoorziening stil komen te liggen?

,,Als de stikstofreductie moet worden gehaald, en dat is wel wat is afgesproken, dan heeft dat uiteindelijk consequenties voor alle onderdelen van onze economie. Tegelijk spelen er ook belangen, zoals het oplossen van het woningtekort en bereikbaarheid. Daar zal een afweging in moeten worden gemaakt. Je kunt niet de hele maatschappij stilleggen.’’

Tijdens de algemene ledenvergadering van de VVD in Halfweg die zaterdag werd gehouden, stemde Valkenburg namens de VVD-fractie in Scherpenzeel tegen het stikstofbesluit van de regering. 

,,Het stikstofdossier leeft bij heel veel mensen’’, merkt Valkenburg op. ,,Er waren vier moties ingediend en uit alle provincies kwamen reacties. Er werd flink politiek bedreven. Eén motie was spannend, maar is toch met een meerderheid van de stemmen aangenomen’’, zegt hij. 

Deze motie van het Zuid-Hollandse statenlid Mirjam Nelissen over aanpassing van het stikstofbeleid werd met een zeer kleine meerderheid aangenomen, door 51 procent van de stemmers (de helft plus 1). ,,Het is mooi om te zien hoe je als lokale leden van de VVD directe invloed kunt hebben op het landelijke beleid door je stem’’, vervolgt Valkenburg.
,,We hebben de opdracht gegeven aan en toezegging gehad van de Tweede-Kamerfractie van de VVD dat zij met de inhoud van de moties aan de slag gaat en inbrengt in de debatten in de Tweede Kamer. De inhoud van de moties ging onder andere over innovatieve oplossingen om de uitstoot van stikstof te beperken en de meetmethoden.’’

Henk van IJken

Het bericht ‘Dit stikstofbeleid lijkt op een tunnelvisie’ verscheen eerst op Nieuws.nl.

Bron: Nieuws.nl