[Column] Kwaad

Hij heeft nooit huiswerk en gaat toch (net) wel over. Hij zegt: ,,Ik weet toch wel hoe ik veel auto’s kan verkopen en er nog aan kan verdienen ook.’’ Ik kijk hem aan en zeg: ,,En, zou jij -als dat kon- dan ook als klant door jezelf geholpen willen worden?’’ Ik moet het nog wel een keer extra uitleggen -wat uiteraard ook bedenktijd geeft- maar dan kijkt hij me aan met van die ontdekte ogen: sh…, hoe heeft hij mij door? ,,Sorry, jongen, je bent er één van mij’’, zeg ik dan. En ik raak even zijn schouder aan.

Ooit zei een docent tegen mij: ,,Marthijn, er zit een doperse geest in jou’’. Als woorden zo letterlijk blijven hangen, schuilt daar een uitnodiging in, iets over jezelf te ontdekken. Wat bedoelde hij? ,,Jij verbiedt op alle manieren het kwade. Maar het kwaad is er.’’ Nee, dit was geen zware broeder. Ik verdacht hem eerder van het tegenovergestelde. Maar hij ontdekte me aan een waarheid als een kei. Ook daarom ben ik blij met een kerk, waarin we niet allemaal hetzelfde denken. Ik zou nu hetzelfde tegen onze samenleving willen zeggen: ,,Er zit een doperse geest in u.’’ Huh, wat bedoel je? Nee, ik bedoel het niet christelijk, wel dat radicale: U verbiedt het kwade. Maar kwaad is er! Ja, dat weet ik ook wel, dan hoef je alleen maar te kijken naar… Inderdaad, maar waarom kijk je nu weg? Weg van jezelf? Is het niet veilig genoeg je hart te luchten?

Ik vind de ontkenning van het kwaad in een mens net zo schadelijk als de bevestiging van het kwaad in de mens. Inderdaad, je kunt ook zo het kwaad bevestigen, dat je het aanmoedigt. Je kijkt weg. Maar je kunt het ook zo ontkennen, dat je een samenleving van eenzame individuen wordt. Dat lijkt me niet minder gevaarlijk.

Het kwaad is er en we moeten ermee leren omgaan. Dat kan ook. Kwaad krimpt al ineen, als je het in het licht brengt. Als je het dus laat bestaan. Wanneer ik open ben over mijn neiging tot het kwade, en in een goede relatie kan ik mezelf daarin nog meer uitspreken, kan ik me er ook veel beter tegen verweren. Dat geldt ook voor onze ‘correcte’ samenleving. Als we er open over kunnen zijn dat we kwade neigingen in onszelf ontdekken, juist waar onze eigen belangen in het gevaar komen, kunnen we er ook open over spreken hoe we dat te lijf kunnen gaan. Zo kunnen we onrechtvaardige structuren op het spoor komen, die weliswaar onze welvaart continueren, maar wel ten koste van anderen, die tegelijkertijd of na ons zullen leven.

Knellend wordt het als de één zijn goedheid ophoudt en de ander die faalt probeert neer te halen. ,,Verlos ons van het kwaad’’, bid ik graag met katholieken mee. De boodschap ‘we zijn zondige mensen’ zou wel eens meer bevrijdend kunnen zijn, dan velen willen denken. Want bij deze ‘ontdekking’ hoeven we elkaar niet los te laten. Ik kijk hem nog eens aan en zeg: ,,Misschien wil ik op een dag wel geen auto meer. Zou jij de onze dan willen verkopen?’’ Die blik!!!

Ds. Marthijn van Leeuwen

Het bericht [Column] Kwaad verscheen eerst op Nieuws.nl.

Bron: Nieuws.nl