Gemeente: ‘Stoffelijke resten begraafplaats Oud Leusden werden respectvol herbegraven’

[LEUSDEN] Het onbehagen knaagt bij Leusdenaar Hans Holdorp van de stichting Alert en Zorgzaam. Zijn stichting zet zich (landelijk) in voor een respectvolle omgang met stoffelijke resten van mensen die worden herbegraven. Op de begraafplaats Oud-Leusden was dat recentelijk aan de orde na de onverwachte vondst van menselijke resten bij restauratiewerkzaamheden. 

Op de begraafplaats bij het torentje van Oud Leusden aan de Vlooswijkseweg werden vorig jaar bij restauratiewerkzaamheden aan een monumentale muur om de dodenakker ‘uitzonderlijk veel’ menselijke resten aangetroffen. Holdorp, die over de respectvolle omgang met stoffelijke resten in 2008 met Leusden een convenant sloot, drong er bij de gemeente op aan ook in dit onverwachte geval zorgvuldig om te gaan met de vondst. 

GEPIEPELD ,,Ik heb het gevoel dat we gepiepeld worden’’, zegt Holdorp, nadat hij de redactie van deze krant in een persbericht liet weten dat hij zich door de gemeente in zijn hemd gezet voelde. Tijdens een bijeenkomst in juni bleek namelijk dat de herbegraving al in het najaar van 2021 -waarschijnlijk kort na de beëindiging van de restauratiewerkzaamheden- had plaatsgevonden. ,,Maar wie zegt me dat dat op de afgesproken manier is gebeurd? Voor hetzelfde geld liggen die resten nu op de vuilstort.’’

Holdorp verkeerde in de veronderstelling dat hij -of andere leden van zijn stichtingsbestuur- zouden worden betrokken bij afspraken over de wijze waarop de verzamelde menselijke resten (Holdorp: ,,in 13 GFT-containers!’’) netjes zouden worden herbegraven. ,,We zouden het samen uitzoeken en op de hoogte gehouden worden van de ontwikkelingen. Dat is niet gebeurd’’, zegt Holdorp verontwaardigd. 

MISVERSTAND Volgens de gemeente berust de aanname dat de stichting bij het herbegraven betrokken zou worden, op een misverstand: ,,De stoffelijke resten die bij de restauratie gevonden werden, zijn door de medewerkers van de aannemer en medewerkers van de begraafplaats op een respectvolle manier eerst veilig gesteld en later herbegraven op begraafplaats Oud Leusden’’, laat de gemeente in antwoord op vragen van deze krant weten. 

,,De gemeente heeft geen afspraken gemaakt met vertegenwoordigers van de stichting ‘Alert en Zorgzaam’ om ze bij het herbegraven te betrekken’’, laat een woordvoerder daarop volgen: ,,Wel is afgesproken om ze te informeren tijdens het proces. Dat is ook gebeurd.’’

FOTO’S De gemeente zei met fotomateriaal te kunnen onderbouwen dat het proces zorgvuldig en respectvol is verlopen en nodigde de redactie uit de beelden zelf te komen bekijken. Een woordvoerder zegt ‘te kunnen garanderen’ dat de resten de begraafplaats nooit verlaten hebben en dat alle overblijfselen op Oud Leusden zijn herbegraven.

De foto’s maken het aannemelijk dat er met de resten die bij de restauratie gevonden werden zorgvuldig en respectvol is omgesprongen. Op de foto’s is onder meer te zien dat een deel van de stoffelijke resten (vooral botten) met behulp van gespecialiseerde apparatuur zorgvuldig werd gereinigd, voordat ze opnieuw ter aarde werden besteld. Ook zijn de containers te zien waarin gedurende het restauratieproces de gevonden resten werden bewaard. 

GEEN ONOMSTOTELIJK BEWIJS Onomstotelijk bewijs dat alle resten dezelfde behandeling kregen en op de aangewezen plek in een verzamelgraf belandden leveren de foto’s echter niet. Het proces van herbegraven is bijvoorbeeld niet gedocumenteerd. De stichting kreeg van de gemeente het aanbod om de foto’s ook te bekijken. Voor zover bekend is dat nog niet gebeurd. 

Volgens Hans Holdorp klopt het dat de gemeente hem actief op de hoogte hield. Holdorp en mede-bestuurslid Joris Kniep werden uitgenodigd voor een gesprek met verantwoordelijk wethouder Wim Vos, dat begin mei van dit jaar plaatsvond. ,,Maar de wethouder kon toen niet vertellen wat er met de menselijke resten gebeurde. Hij zei niet te weten of ze inmiddels waren herbegraven of dat ze nog steeds in GFT-containers opgeslagen in het torentje stonden.’’

STENEN KEI Op initiatief van Vos troffen de mannen elkaar op 8 juni op de begraafplaats om ter plekke vast te stellen wat er precies gebeurde. Bij die ontmoeting was ook burgemeester Bouwmeester aanwezig. ,,Daar kregen we te horen dat de stoffelijke resten inmiddels zijn herbegraven in een netjes beplant plantsoen recht voor de ingang van het torentje’’, laat Holdorp weten. ,,De burgemeester voegde daar nog aan toe dat er wat hem betreft een stenen kei met inscriptie geplaatst kan worden met een verwijzing naar de herbegraving.’’ 

Tot zijn verbazing en in zekere zin ook tot zijn ergernis constateerde Holdorp na de bijeenkomst dat de gemeente zelf al op 21 december van vorig jaar in een bericht op de eigen site liet weten dat ‘de gevonden menselijke resten op een respectvolle en zorgvuldige wijze verzameld zijn en in een nieuw aangelegd verzamelgraf begraven’.

Hans Holdorp richtte de stichting ‘Alert en Zorgzaam’ op naar aanleiding van een schokkende ervaring op begraafplaats Rusthof, waar -open en bloot- resten uit geruimde graven in een knekelput werden verzameld. De inspanningen van zijn stichting zijn er op gericht dat in wet- en regelgeving wordt gewaarborgd dat stoffelijke resten -ook na beëindiging van de grafrechten- zorgvuldig en met respect worden behandeld.

door Daan Bleuel

Het bericht Gemeente: ‘Stoffelijke resten begraafplaats Oud Leusden werden respectvol herbegraven’ verscheen eerst op Nieuws.nl.

Bron: Nieuws.nl