GBS en SGP: ‘We willen zelf de regie houden’

[SCHERPENZEEL] Kostenbeheersing, de gehele week een blauwe parkeerzone rond winkels in plaats van alleen op vrijdag en zaterdag, zoals nu. Samenwerken waar dat kan, zowel in de gemeenteraad als met andere gemeenten, en de ruimte pakken die je als gemeente krijgt, binnen de uitvoering van het landelijke en provinciale overheidsbeleid.

Het nieuwe bestuursakkoord ‘Samen vooruit; versterken, verbinden, verrassen’ van Gemeentebelangen Scherpenzeel (GBS) en de Staatkundig Gereformeerde Partij (SGP) is rond.

Hoewel de samenstelling van de coalitie onveranderd is gebleven, heeft het akkoord toch nog ruim drie maanden op zich laten wachten sinds de gemeenteraadsverkiezingen in maart. ,,We gingen eind 2019 binnen twee weken aan de slag. Eigenlijk gingen we met een noodscenario door met wat er al lag aan beleid’’, merkt Henk Brons, fractievoorzitter van GBS op. ,,Tijdens deze formatie wilden we meer onze eigen accenten leggen en de tijd nemen om zorgvuldig na te denken, ook over beleid op de langere termijn, voor de komende vier jaar en daarna.’’ Maarten Zwankhuizen, fractievoorzitter van de SGP: ,,In de aanloop op de formatie hebben we met de informateur alle onderwerpen die er liggen besproken. Wat relevant zou kunnen zijn, is op papier gezet. De erop volgende inhoudelijke bespreking met GBS is relatief snel, in twee maanden, afgerond’’. Brons: ,,Tijdens zo’n proces wil je iedereen met respect behandelen. Je kijkt hoe de kaarten liggen. Wat vindt iedere partij in Scherpenzeel belangrijk. Er volgde nog een tweede, oriënterende informatieronde met de VVD, totdat we verder gingen met de formatie van SGP en GBS.’’ Zwankhuizen: ,,De erop volgende inhoudelijke bespreking met GBS is relatief snel, in twee maanden, afgerond”.

SPANNINGEN ,,Ik ben tevreden en voldaan over het resultaat’’, zegt Zwankhuizen. ,,En trots op wat er ligt’’, vult Brons aan. ,,We zijn beiden geen fulltime raadsleden. Er zijn in deze formatieperiode weinig avonden onbezet geweest. Ik kijk nu wel uit naar het reces, de vakantie.’’

Er ligt een akkoord. Het integriteitsonderzoek van onderzoeksbureau Berenschot is afgerond. ,,Wat dat betreft zijn er, zoals verwacht, geen belemmeringen’’, stelt Brons vast. 

Wat de start van de coalitie enigszins lastig maakt, is dat de gemeente Scherpenzeel, na een periode dat de provincie Gelderland een fusie met Barneveld wilde doorzetten en uiteindelijk zelfstandig is gebleven, met de gevolgen ervan is blijven zitten. Brons: ,,De fusie heeft ontzettend veel schade achtergelaten.’’ Zwankhuizen: ,,We zijn als gemeente half gesloopt en zo blijf je achter.’’ Scherpenzeel ontving hiervoor een tegemoetkoming van ruim zes ton van de landelijke overheid maar, vervolgt Zwankhuizen, ,,die bijdrage is niet voldoende om de gemaakte kosten te dekken.’’

,,De schade bestaat uit meer dan kosten alleen’’, stelt Brons vast. ,,Onze gemeentelijke organisatie heeft eronder geleden. Het gaat ook om spanningen in de gemeenteraad. Tijdens stemmingen bleek in die tijd steeds weer dat we het over veel dingen eens waren, maar daarover niet.’’ ,,Als het ging over de fusie, dan kon je niet in het midden uitkomen. Het was ja of nee.’’

VAN BOVENAF OPGELEGD Zwankhuizen en Brons zijn het erover eens dat dit een van de voorbeelden is van de manier waarop overheden -het rijk en de provincie – omgaan met lagere overheden, zoals de gemeente. Meer dan eens noemen ze tijdens het gesprek in het Grand Café van De Breehoek dat ze hier tegenaan lopen. Niet alleen als het gaat om de fusie, maar ook als het gaat om het stikstofbeleid, de opvang van asielzoekers en statushouders, de energietransitie en de woningbouw hebben ze het idee dat er sprake is van beleid dat van bovenaf wordt opgelegd. Vervolgens moet het worden uitgevoerd door de gemeenten of de provincie. 

De uitvoering van de jeugd- en thuiszorg werden al eerder uitbesteed aan de gemeenten. In het bestuursakkoord valt op dit terrein al gauw een term als ‘kostenbeheersing’. Brons: ,,Wij staan ervoor dat iedereen die professionele zorg nodig heeft, die zorg ook kan krijgen. Wat dat betreft hebben we een mooi beleid, waarbij niemand tussen de wal en het schip hoeft te vallen. Wat de jeugdzorg betreft, behoort de gemeente Scherpenzeel tot de beste gemeenten in Nederland. In de zorg hebben we de kosten duidelijk in beeld en we willen helder houden wat alle partijen aan het doen zijn.’’ Zwankhuizen: ,,de lijnen zijn hier kort. Tijdens het debat over de laatste begroting, nog voor de verkiezingen, hebben we als college het besluit genomen om met behoud van het bestaande beleid meer op de kosten te gaan letten. Maar we zien de zorg voor mensen die ervan afhankelijk zijn, nadrukkelijk niet als een vervelende kostenpost.’’ ,,Je hebt niet alles in de hand. Door het beleid van de regering kunnen bijvoorbeeld ook mensen die geen vergoeding voor huishoudelijke hulp nodig hebben die wel krijgen’’, merkt Brons op. ,,Daardoor doet een overheid die te ruimhartig is, uiteindelijk mensen die het echt nodig hebben tekort, want op die manier wordt zo’n regeling onbetaalbaar’’, stelt Zwankhuizen vast.

SOBER EN DOELMATIG Een voorziening als De Breehoek zou volgens het bestuursakkoord ‘sober en doelmatig’, ‘efficiënt en toekomstbestendig’ moeten zijn en blijven. Klinkt dat niet als bezuinigen? ,,Het gaat aan de ene kant om centralisatie’’, merkt Zwankhuizen op. ,,Het gemeentehuis komt er bijvoorbeeld bij in. Het is niet de bedoeling dat De Breehoek groter wordt, als dat niet noodzakelijk is. Het gebouw is trouwens nooit te klein geweest, het gaat erom dat je zalen beter benut. Bij een gebouw dat fungeert als een centraal inlooppunt van de gemeente past een sober ontwerp. Er is al veel geld ingestoken en nu moeten we de kosten beperken.’’

Brons: ,,In De Breehoek is veel geïnvesteerd en het is prima als dat nu ook geld kost, maar het moet wel aan praktische zaken worden besteed, het moet niet gaan om opsmuk.’’ ,,We willen De Breehoek langdurig op een verantwoorde manier exploiteren. Het oude gemeentehuis wordt waarschijnlijk verkocht’’, aldus Zwankhuizen.

VERSLAVING Als het gaat over het sociaal domein, dan spreekt het bestuursakkoord ondermeer over ‘kostenbeheersing’. Opvallend is, onder het kopje ‘volksgezondheid’, het voorkomen en bestrijden van verslaving, met name onder jongeren. Brons: ,,Onderschat dit probleem niet. Kinderen van tien tot vijftien jaar weten precies waar en hoe je in Scherpenzeel je schadelijke vullingen voor e-sigaretten, snus, een erg verslavend soort kauwtabak, en lachgas kunt krijgen. Dealers weten hen te bereiken via snapchat en dergelijke. Kinderen zien niet de gevaren en hun ouders weten niet wat er gebeurt. Als je het aan kinderen vraagt, weten ze zo waar je deze middelen kan krijgen, alsof het heel normaal is. Dat vind ik echt zorgelijk. Daarom is preventie nodig met lessen hierover, al in groep 7 en 8 van het basisonderwijs. Ook is het een opdracht aan het college om iets te doen tegen de al te gemakkelijke bevoorrading.’’

Zwankhuizen: ,,Op regionaal niveau, in de veiligheidsregio Gelderland Midden, zetten we stevig in op het tegengaan van het gebruik van verdovende middelen’’. Brons: ,,Het begint met bewustwording, niet wegstoppen maar bespreekbaar maken. Daarna kan je er wat aan gaan doen.’’ Zwankhuizen: ,,Het is voor ons een speerpunt in het beleid. We hebben niet alles beschreven wat extra aandacht nodig heeft.’’

TEGENGAS Over het aardgasvrij maken van bestaande woningen staat niets in het bestuursakkoord. ,,Dit is bestaand beleid en dat hoeven we niet aan te passen of op te nemen in dit akkoord. In de vastgestelde warmtevisie staat duidelijk omschreven hoe we dit als gemeente willen aanpakken. Verder kunnen we alleen een relatief afwachtende houding aannemen en de ontwikkelingen op de voet volgen’’, zegt Zwankhuizen. Hij wijst erop dat het elektriciteitsnet nu al op veel plekken een capaciteitsprobleem heeft. Daarom is volgens hem ‘netverzwaring’ nodig. Onze huidige visie gaat uit van individuele keuzemogelijkheden.’’

Nadat de doelen en mogelijke gevolgen van het stikstofbeleid onlangs door de regering zijn gepresenteerd, hebben de provincies de opdracht gekregen om uiterlijk 1 juli volgend jaar een concreet plan klaar te hebben voor de uitvoering. In het bestuursakkoord staat hierover niets. Daarvoor was het volgens de coalitiepartners GBS en SGP op dat moment nog te vroeg. Brons: ,,Als we al rekening gaan houden met dingen die overheden kunnen gaan bedenken, dan gaat het niet goed.’’ Zwankhuizen: ,,We hebben niet geanticipeerd op het stikstofbeleid. En dit hadden we niet kunnen bedenken.’’

Maar nu het gaat om officieel beleid willen ze er wel iets over zeggen. ,,Dit treft boeren boeren en iedereen om hen heen, zoals toeleveranciers. Dat is de menselijke kant van het verhaal. De landbouw moet voor het stikstofprobleem opdraaien. Het is landelijk beleid dat de provincies moeten uitvoeren. En het is aan de provincie om dit op de minst vervelende manier in te passen. Als gemeente maken we ons sterk om de ruimte te pakken die dit beleid ons biedt. Ik verwacht nog wel het nodige tegengas en ik hoop dat het nog lang duurt voordat dit concreet beleid wordt.’’

ZELF REGIE HOUDEN Volgens Zwankhuizen gaat het bij het stikstofbeleid eigenlijk om grondgebruik. ,,Als je het stikstofprobleem aanpakt zoals de regering heeft bedacht, komt er een hoop grond vrij. Daarop kan je huizen bouwen. In de regio Foodvalley alleen al gaat het om honderdduizend woningen in de komende tien jaren.’’ In het bestuursakkoord staat: ‘Scherpenzeel wil beheerst groeien. Daarom zetten we in op actief grondbeleid. We behouden graag de regie op onze eigen ontwikkeling, ondanks de regionale verstedelijkingsstrategie’. ,,Er zit een agenda van verstedelijking achter het stikstofbeleid’’, stelt Zwankhuizen. ,,We moeten veel woningen bouwen, maar dat willen we niet.’’ ,,We willen wel gestaag groeien’’, vult Brons aan. Zwankhuizen: ,,En we willen zelf de regie houden. Hugo de Jonge, de minister van dwang en drang op gezondheidszorg, lijkt hetzelfde te gaan doen op volkshuisvesting.’’

,,We bouwen als het aan ons ligt huizen voor onze eigen mensen, met behoud van voorzieningen, zoals sport’’, zegt Brons. Zwankthuizen: ,,Daarbij spreken we niet te grote ambities uit, met allerlei doelstellingen die toch nooit worden gehaald’’.

Henk van IJken

Het bericht GBS en SGP: ‘We willen zelf de regie houden’ verscheen eerst op Nieuws.nl.

Bron: Nieuws.nl