´Ede zit financieel zeer ruim in de jas´

[EDE] Terwijl buiten het kwik tot een respectabele 30 graden stijgt, ploetert in de Edese raadzaal de gemeenteraad zich donderdagnamiddag door de voorjaarsbrief 2023-2026. Dat geldt als voorbereiding op de later dit jaar te behandelen programmabegroting. De fractievoorzitters houden algemene beschouwingen en in tweede termijn, op 7 juli, moet de discussie worden afgerond met behandeling van moties en amendementen.

VVD-fractievoorztter Bart Omlo vat het mooi samen. ,,Onze gemeente staat er na een aantal jaren van gezond financieel beleid met de oude coalitie goed voor.” Er zijn zorgen over de lasten voor inwoners en ondernemers. ,,Zeker in deze onzekere tijden van hoge inflatie, prijsstijgingen en de effecten van de coronacrisis zouden we het zeerongepast vinden om de lasten te verhogen. Helaas heeft deze coalitie al een voorsprong genomen op deze lastenverhoging en dat vinden we erg jammer. Zeker omdat we zeer ruim in onze reserves zitten en ook nog eens een flinke zak extra geld krijgen vanuit het Rijk. En dan hoor ik de wethouder financiën al zeggen dat onze reserves incidenteel zijn en de extra middelen vanuit het Rijk al geoormerkt zijn, maar dan nog zitten we als gemeente met een algemene reserve van 36 miljoen in 2026 zeer ruim in onze jas, en dan heb ik de reserve cofinanciering van 9,5 miljoen en alle andere potjes nog niet meegeteld.”

Er is een onzeker beeld naar de toekomst en er is geld nodig voor de grote maatschappelijke opgaven. Daar is de VVD het mee eens. ,,Maar die extra 55 miljoen die we krijgen in de komende jaren zou toch voldoende moeten zijn?” Met de forse overschrijding op het project Kolkakkerbuurt van 775.0000 euro lijkt het erop ,,dat er projecten zijn waarbij we de controle kwijt zijn.”

Fractievoorzitter Stephan Neijenhuis (D66) vraagt nogmaals aandacht voor de Edenaren ,,die financieel door het ijs zakken. De coalitie wil het bestaande minimabeleid voortzetten. Dat is uiteraard volstrekt onvoldoende, nu de spaarpot van de gemeente nog nooit zo vol is geweest, maar de beperkte spaarpotten van veel inwoners aangeslagen worden voor de energierekening of de dagelijkse boodschappen.” Voorgesteld wordt de grenzen voor bepaalde minimaregelingen tijdelijk op te rekken naar 140 of 150 procent van het minimumloon. Een ander probleem is het gebrek aan passende en betaalbare woningen. ,,Ede heeft ongeveer het laagste aandeel sociale huur van heel Nederland. We maken geen inhaalslag, dat percentage wordt zelfs lager als dit college nieuwe woonwijken bouwt.”

D66 vindt het onacceptabel ,,dat jaar in jaar uit kinderen astma en senioren longkanker krijgen omdat ze iedere dag vier sigaretten meeroken door in onze buitenlucht rond te lopen. Het bestuursakkoord schrijft er niets over, behalve dat we innoverende boeren moeten steunen.”

SGP-fractievoorzitter Gerrit Flier vindt dat de gemeente Ede leidend moet zijn met betrekking tot de boeren ,,zeker nu er zoveel onzekerheid bestaat vanuit landelijk beleid.” Ede zou volgens de SGP het gesprek moeten aangaan met de boeren en zo kijken hoe ze echt verder kunnen worden geholpen. Gevraagd wordt of gekeken kan worden waar (achterstallig) onderhoud in de openbare ruimte het meest nodig is. Wat de verkeersveiligheid in het buitengebied betreft: beginnende bestuurders wil de SGP in ruil voor een gratis roze pasje een cursus laten volgen wat de gevolgen kunnen zijn van het rijden met alcohol op. Met het roze pasje kunnen de rijvaardigheden worden verbeterd.

Wat de biodiversiteit aangaat zijn er groene daken op bushokjes gekomen, wordt er niet gemaaid in mei en zijn er kruidenrijk randen langs de weg. Dat kan er onder andere voor zorgen dat de bijenstand op peil blijft. De SGP vindt dat hier meer aan gedaan kan worden, denkt aan gemeentelijk vastgoed en mogelijk kunnen er plekken worden aangewezen die hiervoor geschikt gemaakt kunnen worden.

Cora Otter, fractievoorzitter ChristenUnie, stelt vast dat het aantal mensen in de bijstand niet is gestegen als gevolg van de coronacrisis. ,,Tegelijkertijd zijn er wel steeds meer inwoners die moeite hebben om iedere maand rond te komen. Armoede is ook in Ede een probleem. Voor vrouwen en meisjes heeft dit soms tot gevolg dat zij geen maandverband of tampons kunnen kopen. ER moeten immers keuzes worden gemaakt als je weinig geld tot je beschikking hebt. De gemeente zou menstruatieproducten op kunnen nemen in het armoedebeleid, en bijvoorbeeld in overleg met onderwijsinstellingen kunnen zorgen voor verspreiding.”

Om een gezonde bedrijfsvoering op te zetten hebben we volgens de ChrtistenUnie de boeren gedwongen steeds meer dieren te houden. ,,Zo efficiënt en goedkoop mogelijk wordt ons zuivel en vlees geproduceerd. Zonder het te beseffen betalen we daar met zijn allen een hoge prijs voor, die prijs heeft nu stikstof, maar kan ook ammoniak zijn.” We moeten ook niet net doen alsof de drie miljoen kippen die in de gemeente Ede leven, een normaal aantal is. ,,Sommige boeren zullen stoppen, anderen stappen wellicht over op een minder belastende vorm van productie. Het gaat pijn doen, maar die pijn moet ook gedragen worden door andere sectoren.”

Ellen Out, fractievoorzitter GroenLinks) stelt dat het Rijk veel vraagt (aan gemeenten) en (te) weinig geeft, met als klap op de vuurpijl dat de stijgende kosten van de groei na 2026 moeten worden opgevangen binnen bestaande middelen. De kloof tussen rijk en arm wordt steeds groter. ,,We zien dat Ede eenmalig een energietoeslag krijgt van ruim vier miljoen euro voor de lage inkomens. We lezen dat er op dit moment ruim 1300 aanvragen zijn en dat de wachttijd is opgelopen tot meer dan de acht weken die hiervoor staan. Dit is voor ons niet acceptabel.” 

GroenLinks wil dat biodiversiteit en overleg met bewoners leidende principes zijn bij beheer van de openbare ruimte. ,,Dit kan door de natuur als uitgangspunt te nemen en bijvoorbeeld 30 procent van riet en gras niet te maaien en struiken en ondergroei te laten staan. Door vooraf met bewoners af te stemmen wat het beleid betreft en waarom en na te gaan of het passend is.”

GemeenteBelangen (GB) maakt zich volgens fractievoorzitter Gabriëlle Hazeleger ,,ernstig zorgen over de gestegen bouwkosten die nogal wat teweeg brengen. Wij vragen ons af of wij nu al rekening moeten gaan houden met aankomende bouwprojecten, verbouwingen met deze stijgende bouwkosten.” Een voorbeeld is de verbouwing van de toiletgroep Kernhem: een verhoging van de kosten met bijna 43 procent. Er zijn ook andere voorbeelden.

GB vindt het goed dat er geld wordt vrijgemaakt om een haalbaarheidsonderzoek te doen naar mogelijke nieuwe locaties voor de brandweer in Otterlo. ,,Tip, kijk niet te ver, misschien vind je het antwoord wel gewoon op de huidige locatie, alleen andere ingericht.”

De PvdA is volgens fractievoorzitter Boyce de Jong blij dat de uitgestelde, noodzakelijke verbouwingen van basisscholen in Ede ongedaan is gemaakt. Het bouwen van sociale huur en koopwoningen in de lagere prijsklasse staat al jaren onder druk. ,,We zijn blij dat we de 23 procent aan te bouwen sociale huurwoningen uit de vorige bestuursperiode hebben weten op te trekken naar 30 procent en dat daar bovenop nog eens minimaal vijf procent aan koopwoningen in de lage prijsklasse worden gebouwd. De uitdaging wordt hoe we zorgen dat de nieuwe woningen energieneutraal worden gebouwd.” 

Er zijn volgens de PvdA in de hele gemeente Ede veel wegwerkzaamheden. Het college wordt gevraagd kritisch te kijken naar de wirwar aan verkeersborden die zijn geplaatst en ook naar de diverse omleidingen. 

door Gerard van Wijk

Het bericht ´Ede zit financieel zeer ruim in de jas´ verscheen eerst op Nieuws.nl.

Bron: Nieuws.nl